Takviye Edici Gıda Nedir?
Dietary Supplements (gıda takviyeleri) terimi ilk kez 1994 yılında ABD Kongresi tarafından Dietary Supplements Health and Education Act (DSHEA) kapsamında tanımlanmış ve resmi literatüre girmiştir. DSHEA’ya göre gıda takviyesi, ağız yoluyla alınan; beslenmeye destek olan ve içinde bir veya birden fazla besleyici gıda maddesi bulunduran ürünlerdir.
Türk Gıda Kodeksi Takviye Edici Gıdalar Tebliği’ne göre ise: “Takviye edici gıda; normal beslenmeyi takviye etmek amacıyla vitamin, mineral, protein, karbonhidrat, lif, yağ asidi, amino asit gibi besin öğelerinin veya bunların dışında besleyici ya da fizyolojik etkileri bulunan bitki, bitkisel ve hayvansal kaynaklı maddeler, biyoaktif maddeler ve benzeri maddelerin konsantre veya ekstraktlarının tek başına veya karışımlarının kapsül, tablet, pastil, tek kullanımlık toz paket, sıvı ampul, damlalıklı şişe ve diğer benzeri sıvı veya toz formlarda hazırlanarak günlük alım dozu belirlenmiş ürünleridir.”
Gıda takviyeleri, farklı metabolik süreçler üzerinde fizyolojik etkiler gösterebilir. Bu nedenle kullanımları dikkatle değerlendirilmelidir. Özellikle artan fizyolojik talepler veya diyet kaynaklarından yetersiz besin alımı söz konusu olduğunda gıda takviyeleri tercih edilebilir.
Gıda Takviyeleri Hangi Amaçlarla Kullanılır?
Araştırmalar, gıda takviyelerinin genellikle şu amaçlarla kullanıldığını göstermektedir:
- Beslenme eksikliklerini gidermek,
- Sağlık desteği sağlamak,
- Bağışıklık sistemini güçlendirmek,
- Kozmetik ve estetik fayda sağlamak,
- Bazı hastalıklarda destekleyici olarak kullanmak.
DSHEA’ya göre gıda takviyeleri “ilaç” kategorisinde değil, “gıda” kategorisi altında değerlendirilmektedir. Bu nedenle temel amaçları, tedavi edici olmaktan ziyade beslenmeyi destekleyici olmaktır.
Gıda takviyelerinin, özellikle gıda alımının sınırlandığı veya vücutta eksikliklerin gözlendiği dönemlerde kısa süreli kullanımı önerilmektedir.
Satın Alınan Takviyenin Onaylı Olduğu Nasıl Anlaşılır?
Türkiye’de takviye edici gıdaların denetiminden Tarım ve Orman Bakanlığı sorumludur. Bakanlık tarafından onaylanan takviye edici gıdaların listesi, üretici ve ithalatçı firmalarla birlikte, ürünlere ait reklam ve tanıtımların yapılacağı alan adı/URL bilgileriyle beraber Bakanlığın resmi web sitesinde yayınlanmaktadır (ggbs.tarim.gov.tr).
Tüketiciler, satın almayı düşündükleri takviye edici gıdaların onaylı olup olmadığını bu sistem üzerinden kontrol edebilirler.
Kaynakça
- Dietary Supplement Health and Education Act of 1994 (DSHEA), U.S. Congress.
- Türk Gıda Kodeksi Takviye Edici Gıdalar Tebliği (2013/49). Resmî Gazete, 16 Ağustos 2013.
- National Institutes of Health (NIH) Office of Dietary Supplements. (2022). Dietary Supplements: What You Need to Know.
- Tarım ve Orman Bakanlığı. Gıda Güvenliği Bilgi Sistemi (GGBS). Erişim: https://ggbs.tarim.gov.tr
Tüm gıda takviyelerimize ulaşmak için tıklayınız.